Postulaty branży energetycznej względem UPS z biomasy

Trzy spośród pięciu propozycji zmian przepisów o zagospodarowaniu ubocznych produktów spalania biomasy, które zostały zgłoszone przez firmę CBE Polska zyskały uznanie Ministra Środowiska.

Zostaną one uwzględnione w pracach resortu nad projektami aktów wykonawczych do nowej ustawy o odpadach, jak również będą poddane szczegółowej analizie w ramach procesów legislacyjnych rozporządzeń- na etapie konsultacji społecznych. Postulat dotyczący kodów odpadów odbije się natomiast szerszym echem również poza Polską. Obecnie na forum unijnym trwają prace mające na celu zmianę tzw. Europejskiego Katalogu Odpadów. Zgłoszone przez CBE Polska propozycje zostaną przesłane i oficjalnie zgłoszone do Komisji Europejskiej jako głos polskiej branży energetycznej w tym temacie. Zachęcamy do zapoznania się z oficjalnym pismem Ministra Środowiska w tej sprawie. Zapraszamy również do uczestnictwa w debacie panelowej podczas II Forum oraz zgłaszania kolejnych wniosków dotyczących nie tylko otoczenia regulacyjnego ale także wszelkich problemów z jakimi stykają się Państwo na co dzień (a są związane z gospodarką UPS-ami z biomasy w przedsiębiorstwach). „Mamy nadzieję, że głos przedstawicieli branży i polskich praktyków zostanie doceniony i realnie wpłynie na zmianę polskich i unijnych regulacji”– powiedziała Maria Przekopowska, Dyrektor Zarządzający CBE Polska.

Postulaty

Na podstawie zobowiązań międzynarodowych Polska zobowiązana jest do zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii w bilansie energetycznym. Rozwój produkcji biomasy i jej spalanie jest jednym z elementów programu „Polityka Energetyczna Polski do 2030r”. Dla osiągnięcia wyznaczonych tam celów konieczne jest stworzenie warunków umożliwiających prowadzenie działalności w tym kierunku. Jedną z przeszkód jest formalna niemożliwość zagospodarowania popiołów i ubocznych produktów pochodzących ze spalania biomasy. W związku z powyższym, w dniu 23 listopada 2011 roku w Warszawie odbyło się seminarium organizowane przez zespół Center for Business Education, na którym Eksperci branży energetycznej wypracowali merytoryczne wnioski względem istotnych modyfikacji legislacyjnych dotyczących UPS z biomasy. Poniżej prezentujemy konkretne propozycje zmian regulacji wraz
z uzasadnieniem:

Wniosek 1

Powrót popiołów wytworzonych ze spalania biomasy do gleby jest najbardziej ekologicznym i zgodnym ze zrównoważonym rozwojem sposobem ich utylizacji. Znaczna część makro- i mikroelementów pobranych z gleby przez rośliny powraca do gleby zamykając obieg składników mineralnych.

Uzasadnienie
Badania prowadzone na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu wykazały, że:

• Wymieszanie z glebą popiołów pochodzących ze spalania biomasy przyczynia się do wzrostu plonowania roślin
• Zwiększenie plonowania roślin wynika głównie ze wzrostu masy ziaren
  z kłosa oraz masy tysiąca ziaren
• Wprowadzenie do gleby popiołów z biomasy w znacznym stopniu poprawia właściwości chemiczne gleby
• Alkaliczny odczyn popiołów z biomasy umożliwia odkwaszenie gleb

Wniosek 2

Wnioskujemy o dokonanie zmian w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia
5 kwietnia 2011r. w sprawie procesu odzysku R10. Potrzeba zmiany podyktowana jest brakiem możliwości zagospodarowania w rolnictwie, odpadów pochodzących ze spalania biomasy w kotłach energetycznych. Aby umożliwić wykorzystanie tego rodzaju odpadów w procesie odzysku R10, w załączniku do rozporządzenia w pkt. IV. Odpady mineralne dla kodu odpadu 10 01 99 należy:

1. Zmienić nazwę rodzaju odpadu z „Odpady pochodzące ze spalania słomy
w kotłowniach zakładowych i gminnych” na „Odpady pochodzące ze spalania biomasy”. Biomasa w rozumieniu takiego zapisu powinna spełniać definicję zawartą w Ustawie z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo Energetyczne
(Dz. U. z 2006r. Nr 89, poz.625 z późn. zm.) oraz w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 23.02.2010 (Dz. U. z 2010r. Nr. 34 poz. 182 z późn. zm.)

2. Wykreślić w kolumnie pt. Warunki odzysku następujący warunek:
„odpady spełniają wymagania dotyczące dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń określonych dla nawozów wapniowych i wapniowo-magnezowych
w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi  z dnia 19 października 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu”.

3. Wprowadzić dedykowane przepisy dot. stosowania w rolnictwie, odpadów
z wyłącznego spalania biomasy. (dwa warianty możliwego rozwiązania):
Wariant 1: Należy opracować nowe dedykowane Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie odpadów z wyłącznego spalania biomasy, określające sposoby i wymagania zastosowania tego rodzaju odpadów w rolnictwie.
Wariant 2: Należy znowelizować Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 lipca 2010r. W sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz U. z 2010 r Nr. 137 poz 924) o przepisy dotyczące zagospodarowania w rolnictwie odpadów
z wyłącznego spalania biomasy, tym samym definiując kryteria dla stosowania tych odpadów, na bazie analogicznych norm i limitów jak dla stosowania komunalnych osadów ściekowych z uwzględnieniem charakterystyki chemicznej odpadów z biomasy. Nowelizacja powinna obejmować następujący zakres:
należy zdefiniować zasady stosowania odpadów z wyłącznego spalania biomasy (nowelizacja brzmienia §1 oraz §2);

Należy zdefiniować ilości odpadów z biomasy dopuszczone do stosowania na cele rolnicze (nowelizacja brzmienia §3 pkt. 1,5,6,7 nowelizacja §4, §5, §6);
Należy znowelizować brzmienie tabel w Załącznikach nr 1,2,3;
Należy zmienić nazwę w/w Rozporządzenia MŚ z dnia 13 lipca 2010r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych uwzględniając przedmiotowe zasady stosowania w rolnictwie odpadów z wyłącznego spalania biomasy.

Uzasadnienie:

Badania eksperckie w dziedzinie nawożenia i gleboznawstwa oraz opinia specjalistów z Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach pokazują, że dokonanie powyżej opisanej zmiany przepisów, nie zwiększa ryzyk
a zanieczyszczenia metalami ciężkimi gleb, na których będą stosowane odpady
z wyłącznego spalania biomasy, ponieważ w rozporządzeniu w sprawie procesu odzysku R10, istnieje dodatkowy warunek, który określa, że „odpady są stosowane w taki sposób i w takiej ilości, aby ich wprowadzenie do gleby nie spowodowało przekroczenia w niej dopuszczalnych wartości metali ciężkich (Cr, Pb, Cd, Hg, Zn, Cu) określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 lipca 2010r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych, nawet przy długotrwałym stosowaniu. Oba w/w wymagania dotyczą zawartości metali ciężkich, więc w legislacji istnieje powielenie dwóch dopuszczalnych wartości tych samych parametrów.

Wniosek 3

Odpady denne ze złoża fluidalnego powstałe w wyniku spalania biomasy, bardzo często na etapie uzyskiwania decyzji środowiskowych, są kwalifikowane jako odpady równorzędne z odpadami ze złóż fluidalnych ze spalania węgla (kod 10 01 24 Piaski ze złóż fluidalnych), gdyż nie ma w rozporządzeniu wyodrębnionej grupy dla tego rodzaju odpadów. Brakuje wyodrębnionej grupy lub grup dla popioło-żużli dennych oraz popiołów lotnych z wyłącznego spalania biomasy
w innego rodzaju kotłach energetycznych poza fluidalnymi (tj. o konstrukcjach pyłowych, rusztowych, przedpaleniskach, komorach zgazowania lub innych).
W rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2001 Nr 112, poz. 1206) utworzyć w grupie „Odpadów z procesów termicznych” (10), podgrupie „Odpadów z elektrowni i innych zakładów energetycznego spalania paliw” (10 01), nowe rodzaje odpadów opisane nowymi oddzielnymi kodami tj.: dla:

a) żużli lub popioło-żużli dennych z wyłącznego spalania biomasy, która spełnia definicję Ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo Energetyczne (Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 z późń. zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 23.02.2010 (Dz. U. z 2010 r. Nr. 34 poz. 182 z późn. zm.)
b) popiołów lotnych pochodzących z wyłącznego spalania biomasy, która spełnia definicję Ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo Energetyczne (Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 z późń. zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 23.02.2010 (Dz. U. z 2010 r. Nr. 34 poz. 182 z późn. zm.)
c) mieszanin popioło-żużli dennych oraz popiołów lotnych z wyłącznego spalania biomasy, która spełnia definicję Ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo Energetyczne (Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 z późń. zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 23.02.2010 (Dz. U. z 2010 r. Nr. 34 poz. 182 z późn. zm.)

Alternatywnie:
Dokonać zmian w istniejących opisach kodów odpadów, gdyż obecna klasyfikacja nie pasuje do realiów polskich. Np. opis odpadu o kodzie 10 01 03 (Popioły lotne z torfu i drewna niepoddanego obróbce chemicznej) w dosłownym rozumieniu, nie dotyczy odpadów ze spalania mieszaniny drewna i biomasy „agro”, a odpad
o kodzie 10 01 24 (Piaski ze złóż fluidalnych) nie pasuje do pochodzenia
i właściwości rzeczywistego odpadu dennego ze spalania biomasy. Pewną możliwością jest zastosowanie kodu 10 01 99 (Inne niewymienione odpady), ale stosowanie tego kodu jest niejednoznaczne.

Uzasadnienie:
W Polsce, w przedsiębiorstwach energetyki zawodowej, energetyki przemysłowej oraz ciepłownictwie komunalnym i indywidualnym spalane jest szerokie spektrum paliw z biomasy (drzewnej, roślin zielnych, innych substancji biodegradowalnych i organicznych) pochodzenia leśnego oraz nieleśnego. Szeroki katalog spalania różnego rodzaju substancji i paliw z biomasy, jak też możliwy szeroki katalog kotłów i rozwiązań technicznych spalania biomasy wraz ze zróżnicowanymi technologiami oczyszczania spalin i technicznych sposobów magazynowania odpadów w wielu obiektach energetycznych, wymusza nowelizację przepisów w zakresie zagospodarowania odpadów z biomasy dla możliwie szerokiego katalogu typów biomasy. Proponowane jest ujednolicenie klasyfikacji odpadów ze spalania biomasy do kilku rodzajów, obejmujących także mieszaniny, uwzględniających stosowanie różnych technologii spalania, różnych technologii oczyszczania spalin i różne sposoby wewnętrznej gospodarki odpadami w obiektach.

Wniosek 4

W nowo powstającej Ustawie o odpadach należy przewidzieć realną ścieżkę utraty statusu odpadów dla ubocznych produktów spalania biomasy.

Wniosek 5

Użycie odpadów paleniskowych ze spalania biomasy do nawożenia i polepszenia gleb na plantacjach energetycznych w celu ponownego wytworzenia biomasy powinno zostać uregulowane w trybie następujących aktów prawnych:
nowelizacji Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 5 kwietnia 2011r.
w sprawie procesu odzysku R10; nowego dedykowanego Rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie odpadów z wyłącznego spalania biomasy, określającego sposoby i wymagania zastosowania tego rodzaju odpadów na plantacjach energetycznych lub; nowelizacji Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 lipca 2010r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz. U. z 2010r. 137, poz. 924), o warunki zastosowania UPS z wyłącznego spalania biomasy na Plantacjach roślin energetycznych lub dopuszczenie zastosowania na Plantacjach roślin energetycznych poprzez wprowadzenie odpowiedniego zapisu.

Uzasadnienie
Popiół z biomasy to składniki mineralne. Wydaje się czymś całkowicie naturalnym, że odpady ze spalenia biomasy powinny być na powrót zwracane do gleby, co stworzyłoby zamknięty obieg składników w środowisku. Ich skład np. w porównaniu do osadów ściekowych wydaje się być znacznie korzystniejszy dla celów polepszenia gleb. Przeszkodą dla takiego sposobu zagospodarowania popiołów są aktualne przepisy dotyczące procesu odzysku R10.

Wniosek 6

Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji
i zamknięcia jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów zmienionego rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 lutego 2009 roku poprzez:
a) dodanie w załączniku do rozporządzenia odpadów znajdujących się pod „Lp. 1” odpadu: „mieszanki popiołowo – żużlowe z mokrego odprowadzania odpadów paleniskowych (kod 10 01 80),”

b) usunięcie z kolumny „Warunki wykorzystania (odzysku)” tekstu:
„maksymalna warstwa odpadów użytych do budowy skarp i kształtowania korony składowiska powinna być mniejsza niż 25cm (warunek ten nie dotyczy zużytych opon).”

Uzasadnienie:
Obowiązujący zakaz wykorzystania odpadów do nadbudowy obwałowań składowisk, w przypadku składowisk odpadów paleniskowych, jest nieuzasadniony ekonomicznie (wzrost kosztów budowy składowisk), technicznie (mieszanki popiołowo-żużlowe z powodzeniem wykorzystywane są m. in. do budowy nasypów drogowych) oraz ekologicznie (zwiększenie zużycia surowców ze źródeł naturalnych). Wprowadzenie pozwolą na racjonalizowanie systemów gospodarowania odpadami bez stwarzania wzrostu zagrożeń dla środowiska.

Od Organizatora:

Debata dotycząca UPS będzie kontynuowana podczas II Krajowego Forum spalania biomasy, które odbędzie się w dniach 18-19 kwietnia 2012 roku w gmachu Akademii Górniczo – Hutniczej w Krakowie.