Szanowni Państwo,
Z dniem 1 stycznia 2014 r. weszły w życie nowe przepisy, które w rewolucyjnym stopniu zmieniają zakres obowiązków przedsiębiorstw w sektorze energetycznym i gazowym w sposobie sporządzania bilansów, sprawozdań oraz badania ich prawidłowości. Mowa w szczególności o zmianach wprowadzonych w art. 44 u-Pe, jak również obowiązkach sprawozdawczych wynikających z ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości, w kontekście której rozpatrywać należy obowiązki nałożone na przedsiębiorstwa energetyczne znowelizowanymi przepisami.
Ustawa o rachunkowości określa bowiem wymaganą szczegółowość prowadzenia ewidencji księgowej z uwzględnieniem specyfiki jednostki prowadzącej działalność, a w przypadku przedsiębiorstw energetycznych szczegółowość ta związana jest z dostarczaniem paliw gazowych lub energii.
W tym miejscu warto wspomnieć, że zapis art. 44 u-Pe dotyczy wszystkich przedsiębiorstw energetycznych, a nie tylko przedsiębiorstw prowadzących działalność objętą koncesją. W rozumieniu art. 3 pkt 12 u-Pe, przedsiębiorstwo energetyczne to podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji paliw albo energii lub obrotu nimi. Tym samym grupa podmiotów zobligowanych do stosowania znowelizowanych przepisów jest bardzo szeroka a sankcje za niestosowanie przepisów dotkliwe. Prezes URE na podstawie art. 56. PE ma możliwość nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorstwo które: „…prowadzi ewidencję księgową niezgodnie z zasadami określonymi w art. 44”, natomiast zgodnie z dyspozycją art. 47 ust. 2 może również odmówić zatwierdzenia taryfy z uwagi na jej niezgodność z nowymi przepisami.
W trakcie kilku nowelizacji ustawy PE, zapis art. 44 u-Pe ulegał kilkakrotnym modyfikacjom. Pierwotne brzmienie tego artykułu określało jedynie, że przedsiębiorstwa energetyczne zobowiązane są do prowadzenia, w ramach zakładowych planów kont, ewidencji księgowej w sposób umożliwiający obliczenie ich kosztów stałych, kosztów zmiennych i przychodów, odrębnie dla wytwarzania, przesyłania i dystrybucji, dla każdego rodzaju paliwa lub energii, a także w odniesieniu do poszczególnych taryf.
Od 1 stycznia 2014 r. weszły natomiast w życie przepisy, które nakładają na przedsiębiorstwa energetyczne nowe, szersze obowiązki. Wskazać należy, że zupełnie nową i niezwykle istotną zmianą jest wprowadzona tą ustawą konieczność poddania badaniu sprawozdania finansowego obejmującego bilans, rachunek zysków i strat sporządzonych w zakresie działalności związanej z dostarczaniem paliw gazowych lub energii. Sprawozdania, o których wyżej mowa, podlegają badaniu zgodnie z zasadami określonymi w rozdziale 7 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości, a także w zakresie zapewnienia równoprawnego traktowania odbiorców oraz eliminowania subsydiowania skrośnego pomiędzy działalnościami związanymi z dostarczaniem paliw gazowych lub energii.
Mając na natłok branżowych zmian legislacyjnych jakie pojawiły się w ostatnim kwartale, możemy domniemywać że przedsiębiorcy nie zwrócili dostatecznej uwagi na wprowadzone zmiany dotyczące sprawozdań finansowych zawierających rachunek zysków i strat w zakresie działalności związanej z dostarczaniem paliw gazowych lub energii, które zgodnie z nowym brzmieniem podlegają badaniu po 1 stycznia 2014 r. Jak poprawnie realizować zatem wymogi dotyczące rachunkowości i uwzględniać postanowienia znowelizowanych przepisów?
Na te i inne pytania odpowiedzieli eksperci podczas III specjalistycznego warsztatu „Art.44 – Zmiany w prawie energetycznym a obowiązki przedsiębiorstw w zakresie księgowości”, który odbył się w dniu 22 października 2014 roku w Warszawie. Była to trzecia edycja wydarzenia, która zgromadziła grono ponad 90 przedsiębiorców. Omawiane zagadnienia ukierunkowane były na specyfikę działalności podmiotów z sektora energetycznego i gazowego. W szczególności prowadzących działalność gospodarczą w zakresie: przesyłania, dystrybucji paliw albo energii lub obrotu nimi.
Poranna kawa, rejestracja uczestników
Wprowadzenie do tematyki. Obowiązki w zakresie księgowości i sprawozdawczości przedsiębiorstw wynikające z przepisów europejskich, prawa energetycznego oraz ustawy o rachunkowości.
Pojęcie i cel unbundlingu księgowego,
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE z dnia 13 lipca 2009 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylająca dyrektywę 2003/54/WE oraz Dyrektywa 2009/73/WE dotycząca rynku wewnętrznego gazu i uchylająca dyrektywę 2003/55/WE,
Ustawa – Prawo energetyczne – rozwiązania i praktyka dotychczasowa
Ustawa z dnia 26 lipca 2013 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw
Wybrane zagadnienia wynikające z ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2013 r. poz. 984)
Prelegent:
Dr Zdzisław Muras
Nowela ustawy prawo energetyczne – nowe brzmienie art. 44
Przedmiotowa identyfikacja zakresu – przedsiębiorstwa energetyczne a koncesje
Terminy wejścia w życie a termin obowiązywania regulacji ustawy
Cel nowej regulacji
Zakres nowych obowiązków
Zakres podmiotowy nowej regulacji – kto jest zobligowany do odrębnego obliczania kosztów i przychodów na rynku energii elektrycznej, gazu i ciepła
Realizacja i przestrzeganie zasady równoprawnego traktowania odbiorców
Konieczność eliminowania subsydiowania skrośnego
Zakres wymagań wobec przedsiębiorstwa sieciowego – przychody z tytułu prawa własności
Zakres prawnego obowiązku sporządzania i przechowywania sprawozdań finansowych dotyczących poszczególnych rodzajów wykonywanej działalności gospodarczej w zakresie dostarczania paliw gazowych lub energii, zawierających bilans oraz rachunek zysków i strat
Zakres obowiązku weryfikacji przez biegłego rewidenta
Sprawozdanie finansowe, o którym mowa w art. 44:
czy powinno być odrębnym sprawozdaniem spółki?
czy przepis odnosi się do standardowego statutowego rocznego sprawozdania finansowego przedsiębiorstw, które jest badane i zatwierdzane przez walne zgromadzenie i to sprawozdanie powinno być uzupełnione o elementy wymienione w art. 44 ust. 2?
Prelegent:
Dr Zdzisław Muras
Wpływ zmiany w art. 44 na proces taryfowania
Podstawowe zasady taryfowania
Zmiany dotyczące bilansu, kosztów, rachunku zysków i strat dla działalności związanej z dostarczaniem paliw gazowych lub energii z podziałem na poszczególne grupy odbiorców określone w taryfie
Uprawnienia PURE do wglądu w sprawozdania finansowe przedsiębiorstw w ramach postępowania taryfowego
Problematyka wielkości prezentowanych w sprawozdaniach przygotowanych zgodnie z art. 44 PE vs. wielkości w kalkulacjach taryf
Zwrot zaangażowanego kapitału,
Zysk na poszczególnych rodzajach działalności,
Koszty nie ujęte w taryfach.
Prelegent:
Dr Zdzisław Muras
Przerwa na kawę
System sankcji – konsekwencje dla przedsiębiorców, u których wystąpi niezgodność działań z nowymi przepisami
Prelegent:
Dr Zdzisław Muras
Nowe zasady dotyczące prowadzenia sprawozdawczości finansowej dla każdego rodzaju działalności: wytwarzanie, przesył, dystrybucja, obrót
Bilans i rachunek zysków i strat
Jakie przyjąć zasady przy ewidencjonowaniu pozycji, których niemożna w żaden sposób przypisać do poszczególnych rodzajów działalności (np. kapitały, środki pieniężne)?
Klucz podziału kosztów między poszczególne rodzaje podmiotów i działalności
Wartości księgowych rzeczowych aktywów stałych
Alokacja kosztów pomiędzy działalność przesyłową i dystrybucyjną (w ciepłownictwie) oraz produkcją energii elektrycznej i ciepła (koszty inkrementalne)
Przykłady możliwych rozwiązań w zakresie alokacji kosztów:
metodologia szczegółowej identyfikacji, bezpośredniej i pośredniej alokacji
Zasady badania sprawozdań finansowych oraz okres sprawozdawczy, którego dotyczy obowiązek badania
Prelegent:
Dr Aleksandra Łakomiak, Katedra Rachunkowości Finansowej i Kontroli, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu
Panel dyskusyjny: Określenie skutków regulacji, nowe wyzwania i konsekwencje wprowadzanych zmian dla przedsiębiorstw:
Podczas warsztatów przewidujemy specjalny blok dyskusyjny, który w całości poświęcony będzie rozstrzygnięciu najbardziej problematycznych kwestii przedsiębiorców związanych z nowo wprowadzaną regulacją. Podczas jego trwania eksperci będą zarówno odpowiadać na Państwa szczegółowe pytania, jak również rozstrzygać wątpliwości interpretacyjne wynikające m. in. z nieścisłości lub braków w przepisach prawnych.
W związku z powyższym, każdego zgłaszającego się uczestnika prosimy o przesyłanie przykładowych pytań do ekspertów, na które powinny pojawić się podczas sesji pytań i odpowiedzi w III bloku tematycznym. Zbiór pytań uczestników będzie przekazany ekspertom przed wydarzeniem, tak by podczas jego trwania przedsiębiorcy uzyskali jak najbardziej wyczerpujące odpowiedzi na nurtujące pytania.
Termin przesyłania pytań mija 10 października 2014 roku. Pytania prosimy przesyłać na adres mailowy: biuro@cbepolska.pl Kluczowe kwestie do dyskusji:
W jaki sposób ewidencja i sprawozdawczość pozwoli stwierdzić brak subsydiowania skrośnego?
Czy ewidencja i sprawozdawczość potwierdzające brak subsydiowania skrośnego wystarczą do stwierdzenia ze zapewniono równe traktowanie odbiorców?
Czy brak zbadanego sprawozdania finansowego (przez biegłych) może być podstawą do odmowy zatwierdzenia taryfy?
Czy jednostki nie spełniające warunków rozdziału 7UoR muszą poddawać sprawozdanie badaniu?
Czy wymieniony w art. 44 bilans zysków i strat jednostki przygotowany odrębnie dla wszystkich rodzajów podmiotów i rodzajów działalności będzie wystarczający do spełnienia wymogów PE?
Czy sprawozdanie poza elementami wymienionymi w PE powinno zawierać odpowiednie noty wyjaśniające i uzgodnienie do rachunku zysków i strat jednostki jako całości?
Jak powinna wyglądać realizacja zapisów art. 44 PE w spółce, która posiada kilka samobilansujących się oddziałów, które mają odrębne taryfy na wytwarzanie i dystrybucję energii?
Czy sporządzając sprawozdanie w podziale na rodzaje działalności dla jednostki, która wytwarza w tych samych urządzeniach jednocześnie energię elektryczną i ciepło należy oddzielać wytwarzanie energii elektrycznej od wytwarzania ciepła?
Prowadzenie:
Dr Aleksandra Łakomiak, Katedra Rachunkowości Finansowej i Kontroli, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu i Dr Zdzisław Muras
Podsumowanie warsztatów, zakończenie oraz wręczenie certyfikatów potwierdzających uczestnictwo
Jest doktorem nauk prawnych oraz wykładowcą na Uniwersytecie Warszawskim i w Wyższej Szkole Ekologii i Zarządzania w Warszawie. Jest autorem kilkudziesięciu publikacji naukowych, w tym pięciu książek i opracowań zwartych, licznych glos do orzeczeń Sądu Najwyższego i artykułów z zakresu postępowania karnego, prawa wykroczeń, administracyjnego, gospodarczego oraz prawa energetycznego (związanych z energetyką odnawialną, kogeneracją, koncesjonowaniem, czy rynkiem paliw ciekłych). Jest autorem m.in. podręczników Podstawy prawa i Encyklopedyczny zarys prawa, Prawo dla ekonomistów.
Wykładowca i adiunkt w Katedrze Rachunkowości Finansowej i Kontroli Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Zainteresowania naukowe to rachunek kosztów w energetyce i ciepłownictwie.
